Al ruim vijf jaar zet Collectief Kapitaal zich in voor sociale rechtvaardigheid. Vanuit onze missie om structuren van ongelijkheid te doorbreken, zodat ieder mens waardig kan bestaan.
Tot voor kort deden we dat met meerdere lokale collectieven, waarin lokaal kapitaal – in geld, tijd en zorg – werd samengebracht en herverdeeld. Nu kiezen we bewust voor een andere rol. De lokale collectieven gaan op eigen kracht verder. Collectief Kapitaal beweegt door als ‘moedig laboratorium’: een plek waar we blijven onderzoeken, oefenen en verbeelden hoe een waardige samenleving eruitziet.
In ons ‘moedig laboratorium’ werken we aan projecten die elk een andere bouwsteen verzamelen om ongelijkheid te begrijpen én te doorbreken. We herschikken geld, relaties, taal, wetgeving en macht. Onze reisgezelschappen vormen het vertrekpunt: dit zijn ‘tussenruimtes’ waarin mensen met verschillende achtergronden elkaar ontmoeten, en waar we vanuit een scherp gekozen vraagstuk bouwen aan alternatieven. Zo brengen we met Team Toekomst | BuurTalent tien alleenstaande moeders samen die op zoek gaan naar ruimte voor hun dromen. Zij krijgen de mogelijkheid om een opleiding te volgen, ontvangen een schenking en bouwen aan hun toekomst. Met de Bestaansbalans verkennen we samen met mensen mét en zonder bijstandsuitkering hoe een menswaardig alternatief voor de bijstand eruit kan zien.
Het herverdelen van geld blijft een belangrijk onderdeel van ons werk. Het creëert direct mogelijkheden die mensen anders eenvoudigweg niet zouden hebben. Ook zijn we bezig met de oprichting van een nieuwe vakbond: de Unie der Werkenden, Rustenden en Zoekenden. Hiermee openen we het gesprek over de toekomst van werk, rust en zekerheid. Hoe ziet een wereld eruit waarin waardigheid geen belofte is, maar dagelijkse realiteit? Hoe denken, handelen, delen en zorgen mensen in zo’n wereld met en voor elkaar?
In de Collectief Kapitaal Academie brengen we alles samen wat we de afgelopen jaren hebben geleerd, en wat we nog gaan ontdekken. Met mensen die zelfstandig een collectief willen starten, maar ook met instituties, beleidsmakers en publieke organisaties die waardigheid steviger willen verankeren in hun dagelijkse praktijk. Wat we samen oefenen in het klein, wordt zo verweven met structuren die ons dagelijks leven vormgeven, en legt de basis voor verandering op grotere schaal.
Deze nieuwe koers is geen vastomlijnd pad; geen in beton gegoten eindpunt. We blijven altijd in beweging. In relaties tussen mensen, ideeën en systemen. In inzicht, taal en betekenis. En dat is hard nodig. In een wereld die steeds meer vastloopt in hermetische denkbeelden en structuren, blijven wij onderzoeken hoe het anders kan. Daar ligt onze kracht: in het steeds weer opnieuw verbeelden en belichamen van een wereld waarin iedereen waardig kan bestaan. Want wat we samen zien, kunnen we ook samen gaan leven.
Doe jij met ons mee? Dat kan door aan te sluiten bij een reisgezelschap of een van onze bijeenkomsten, of met een donatie.
Heb jij vragen over deze nieuwe koers? Hieronder beantwoorden we de belangrijkste.
Scroll naar beneden voor alle vragen
Collectief Kapitaal is de afgelopen jaren uitgegroeid tot een beweging met ruim 4.000 mensen. Door het enthousiasme van alle betrokkenen heeft onze praktijk zich door het hele land verspreid, en worden we steeds vaker gezien als een beweging die écht verschil maakt. Die groei bracht lange tijd veel energie met zich mee. We merkten echter ook dat groter worden niet automatisch betekent dat we meer impact maken of dichter bij onze kern blijven. In ons werkveld wordt groei vaak gelijkgesteld aan ‘meer impact’, maar de vraag begon te spelen of dat voor ons wel klopte.
We liepen namelijk tegen grenzen aan. Het team kan niet in hetzelfde tempo meegroeien als de organisatie. Hierdoor werd het steeds lastiger om te doen waar we juist zo sterk in zijn: dichtbij blijven, aanwezig zijn in de praktijk, en ruimte maken voor de ontmoetingen die ons werk betekenis geven.
Onze manier van werken laat zich niet in stappenplannen vangen. We zijn geen instructeurs van een methode, maar een spiegel die mensen het gedachtegoed laat ervaren. Onze kennis ontstaat doordat we onderlinge verhoudingen – privileges, aannames, ongelijkheid, perspectieven of machtsverschillen – zelf ervaren en anders proberen te leven. Wat er gebeurt in het relationele werk van Collectief Kapitaal laat zich niet vatten in een vastomlijnde theorie, blauwdruk, beleidsplan of protocol. Het laat zich daarom ook niet ‘overdragen’, ‘opschalen’ of ‘herhalen’. Maar naarmate meer steden zich aansloten, verschoof de aandacht wel steeds vaker die kant op.
Dat gaf spanning. Lokale collectieven voelden soms dat ze niet verder konden groeien dan de ondersteuning die wij konden bieden, terwijl wij als team het gevoel hadden nooit helemaal voldoende te kunnen leveren en nabij genoeg te zijn. We zijn daarom opnieuw gaan onderzoeken wat Collectief Kapitaal nodig heeft. In mei 2025 spraken we met het team en de vertegenwoordigers van alle collectieven. We kwamen tot een belangrijke kernvraag: maken we in onze huidige vorm het meeste verschil?
In de afgelopen maanden waarin we nog meer gesprekken voerden, bleek het antwoord ‘nee’. We willen een beweging zijn die nieuwe projecten ontwikkelt die laten ervaren hoe een samenleving eruit kan zien waarin ieder mens een waardig bestaan kan leiden. Collectief Kapitaal als vernieuwer en aanjager, niet als facilitator. Daarmee stoppen we de centrale ondersteuning van lokale collectieven, en kunnen groepen zelfstandig verdergaan met een eigen naam, ritme en invulling – verbonden door gedeelde waarden van waardigheid, gelijkwaardigheid en solidariteit. Zij weten als geen ander welke accenten zij aan het gedachtegoed van Collectief Kapitaal moeten toevoegen om aan te sluiten bij wat lokaal nodig is.
Dit besluit geeft Collectief Kapitaal de ruimte om zich te richten op waar wij het meeste verschil maken: projecten ontwikkelen die mensen laten voelen hoe een waardige samenleving voor ieder mens eruit kan zien. We gaan verder als ‘moedig laboratorium’ waarin de reisgezelschappen worden voortgezet, we geld blijven herverdelen en we op nieuwe manieren duurzame en radicale verandering mogelijk gaan maken.
Voor de toekomst geldt dat we voor elk project nog steeds dezelfde uitgangspunten hanteren: we beginnen bij een urgent maatschappelijk vraagstuk rond ongelijkheid of bestaansonzekerheid; we verbeelden actief een alternatief; we ontwerpen een nieuwe praktijk en we brengen een relationeel en gemeenschapsvormend element in. Onze kracht ligt namelijk niet alleen in denken, maar ook in doen, en het liefst samen.
In reisgezelschappen en projecten worden mensen samengebracht met heel verschillende levenservaringen en posities zodat macht, recht en waardigheid niet theoretisch besproken worden, maar zichtbaar worden in wat er tussen hen ontstaat. In deze ‘tussenruimtes’ – waar verhalen botsen, perspectieven verschuiven en verbinding wordt gevoeld – ontvouwt zich in het klein een samenleving waarin ieder mens waardig kan bestaan.
Die werkwijze krijgt in de komende jaren vorm in het groot en in het klein. In 2026 organiseren we een reisgezelschap samen met Team Toekomst | BuurTalent. Dit reisgezelschap bestaat uit tien alleenstaande moeders die dankzij een maandelijkse schenking van Collectief Kapitaal de ruimte krijgen om een opleiding te volgen, zekerheid op te bouwen en hun toekomst opnieuw vorm te geven. Ook zetten we de Bestaansbalans voort, waarbij 350 Utrechters een bufferbudget van € 1.000 krijgen om verrekeningen in hun inkomen op te vangen en waarin minimaal 60 stadsgenoten – met en zonder bijstandsuitkering – zich samen buigen over de vraag: hoe ziet een menswaardig alternatief van de bijstand eruit? Tenslotte organiseren we een impacttraject rondom de docuserie Opgroeien met Tegenwind waarin we o.a. acht landelijke meetups organiseren. Daarin vragen we ons af: wat als we armoede niet beschouwen als een probleem dat ‘er nu eenmaal is’, maar als een verdeling die ooit is gemaakt – van zeggenschap, geld, spreekruimte? Welke rollen nemen we vanzelfsprekend op ons? Welke werkelijkheid houden we daarmee in stand en wat laten we uit beeld verdwijnen?
Met de Collectief Kapitaal Academie verbreden we ons palet. Hier wordt zichtbaar hoe onze visie werkt in de praktijk: hoe je een herverdeling organiseert, hoe vertrouwen wordt gedragen en hoe ethiek vorm krijgt in concrete keuzes. In samenwerking met lokale gemeenschappen én instituties brengen we onze werkwijze in bestaande structuren, zodat zij niet alleen leren over waardigheid, maar er daadwerkelijk naar gaan werken. De Academie is een proces waarin onze manier van denken en handelen zich verweeft met beleid, uitvoering en dagelijkse routines, meer dan overdracht van een model. Zo wordt waardigheid een uitgangspunt dat van binnenuit mee gaat sturen, in plaats van een extra laag.
Met de ontwikkeling van al deze projecten blijven we trouw aan onze missie, maar veranderen we van gedaante. We worden flexibeler en scherper in focus waardoor we meer kunnen betekenen: als aanjager van een toekomst waarin solidariteit, gelijkwaardigheid en waardigheid centraal staan.
Jouw donatie schenken we direct aan mensen die onder of op het bestaansminimum leven en gebruiken we voor het ontwikkelen en uitvoeren van het pionierende werk van Collectief Kapitaal.
Een krachtig voorbeeld van een project waar we in 2026 mee gaan starten is een nieuw reisgezelschap van tien alleenstaande moeders in Rotterdam, opgezet in samenwerking met Team Toekomst | BuurTalent. Dit gezamenlijke project biedt vrouwen de mogelijkheid om een opleiding te volgen, met gedurende vijftien maanden een maandelijkse schenking van € 500, aangevuld met kinderopvang en IT-begeleiding. In 2026 deelt Collectief Kapitaal minimaal € 330.000 met mensen die op of onder bestaansminimum leven in de vorm van onvoorwaardelijke schenkingen.
Daarnaast zetten we nog steeds de Bestaansbalans voort en starten we het impacttraject rondom de docuserie Opgroeien met Tegenwind, ontwikkeld in samenwerking met Stichting een van de jongens en FNO voor Kansen. Kijk voor een uitgebreidere uitleg over onze nieuwe projecten bij: ‘Hoe blijft Collectief Kapitaal impact maken?’.
Vanaf dit jaar kun je zelf bepalen hoe jouw donatie wordt ingezet. Doneren kan hier.
Optie 1 – CK Deelt
Bij deze optie gaat het grootste deel van je donatie direct naar mensen die onder of op het bestaansminimum leven.
- 75% gaat naar mensen die onder of op het bestaansminimum leven.
- 25% wordt ingezet voor het ontwikkelen en uitvoeren van richtinggevende projecten.
Optie 2 – CK Pioniert
Vernieuwen, dwarsdenken en het systeem opnieuw vormgeven kost geld. Met deze optie help je de bestaanszekerheid van Collectief Kapitaal te vergroten.
- 75% wordt ingezet voor het ontwikkelen en uitvoeren van richtinggevende projecten.
- 25% gaat naar mensen die onder of op het bestaansminimum leven.
We ronden onze samenwerking in de huidige vorm af en kiezen voor een volgende fase waarin lokale collectieven zelfstandig verder gaan, onder een eigen naam en in eigen constellaties. Maar verbonden door gedeelde waarden. Voor alle betrokken collectieven is het komende jaar een transitiejaar. In dat jaar dragen we kennis, ervaring en werkwijzen over, en creëren we ruimte om nieuwe vormen van organisatie te verkennen.
In dit kader organiseren we samen nog drie reisgezelschappen – in Utrecht, Den Haag en Arnhem – telkens in samenwerking met een lokale partner. Deze reisgezelschappen fungeren als gezamenlijke oefenruimte: om onze manier van werken te verdiepen, over te dragen en te vertalen naar lokale contexten. Tegelijkertijd onderzoeken de collectieven hoe zij na afronding van deze reisgezelschappen op eigen initiatief verder willen gaan. Voor sommige collectieven betekent dit een doorstart in nieuwe vorm; voor andere betekent het dat zij (voor nu) stoppen.
Door deze overgang bewust te vertragen, maken we ruimte voor eigen ideeën, tempo en accenten. Ieder collectief kan zo zijn eigen kracht ontwikkelen en bepalen hoe het gedachtegoed van Collectief Kapitaal lokaal betekenis krijgt. Daarmee keren we terug naar wat altijd de kern was: dat verandering begint bij de manier waarop mensen zelf, in hun eigen omgeving, andere keuzes maken.
Parallel daaraan starten we ook reisgezelschappen in hun nieuwe vorm: elk gericht op een concreet maatschappelijk vraagstuk, en ontwikkeld samen met een lokale partner. Een voorbeeld hiervan is Team Toekomst | BuurTalent. Dit reisgezelschap bestaat uit tien alleenstaande moeders die dankzij een maandelijkse schenking van Collectief Kapitaal de ruimte krijgen om een opleiding te volgen, zekerheid op te bouwen en hun toekomst opnieuw vorm te geven. Of de Bestaansbalans, waar we de waardigheid van de bijstand bevragen en oefenen met menselijkere alternatieven. Ook starten we een reisgezelschap dat onderzoekt wat waardig werk werkelijk betekent, voorbij 'een baan hebben' en richting werk dat leven mogelijk maakt.
De reisgezelschappen zijn een van de krachtigste onderdelen van Collectief Kapitaal gebleken. We zien hoe er iets bijzonders gebeurt wanneer mensen met totaal verschillende levens zich voor een periode aan elkaar verbinden. Verhalen worden gedeeld, ze botsen en verschuiven. Zo ontstaat het vermogen om anders naar de samenleving te kijken en voorstellen te doen voor een toekomst waarin ieder mens waardig kan bestaan. De reisgezelschappen blijven we dan ook met overtuiging voortzetten.
Tegelijkertijd verandert er iets wezenlijks in de manier waarop reisgezelschappen worden georganiseerd. Ze staan niet langer automatisch in het teken van een lokaal collectief, maar worden onderdeel van onze bredere praktijk. Waar ze eerder cirkelden rond één overkoepelende vraag – hoe ziet een waardige samenleving eruit? – richten we ze nu rond scherp afgebakende maatschappelijke vragen, zoals: hoe ziet een waardige bijstand eruit? Hoe krijgen de dromen van alleenstaande moeders de ruimte? Wat is toeleiding naar werk als het niet gaat om 'een baan hebben', maar over werk dat leven mogelijk maakt?
We organiseren onze reisgezelschappen in nauwe samenwerking met mensen en organisaties die deze vragen van binnenuit kennen. Ze blijven altijd relationeel van aard: het zijn ruimtes waar verschillende perspectieven samenkomen en kennis ontstaat in ontmoeting. Soms gaan ze gepaard met een financiële herverdeling – wanneer geld een directe rol speelt in wat onderzocht en doorbroken moet worden – en in andere gevallen juist niet, wanneer de ontmoeting, analyse en gezamenlijke verbeelding het werk doen.
Een voorbeeld hiervan is Team Toekomst | BuurTalent. Dit reisgezelschap bestaat uit tien alleenstaande moeders die dankzij een maandelijkse schenking van Collectief Kapitaal de ruimte krijgen om een opleiding te volgen, zekerheid op te bouwen en hun toekomst opnieuw vorm te geven. Of de Bestaansbalans, waar we de waardigheid van de bijstand bevragen en oefenen met menselijkere alternatieven. Ook starten we een reisgezelschap dat onderzoekt wat waardig werk werkelijk betekent, voorbij 'een baan hebben' en richting werk dat leven mogelijk maakt. De inzichten die voortkomen uit onze reisgezelschappen vormen noodzakelijke bouwstenen voor het (opnieuw) vormgeven van onze instituties, zodat ook zij waardigheid als uitgangspunt nemen.
In 2026 organiseren we verschillende reisgezelschappen en bijeenkomsten waar je bij kunt aansluiten. Denk hierbij aan de meetups en het reisgezelschap binnen het impacttraject van Opgroeien met Tegenwind, of de Bestaansbalans.
Daarnaast willen we in de toekomst terugkerende momenten creëren waarop we delen waar we staan: updates over onze projecten, inzichten uit de praktijk en ruimte om samen verder te denken. Houd onze Actueel-pagina en LinkedIn goed in de gaten, of meld je aan voor onze nieuwsbrief om altijd als eerste op de hoogte te zijn.
Wil je onze praktijk ondersteunen, dan is een donatie nog steeds van grote betekenis. Met jouw bijdrage creëren we ruimte om nieuwe projecten te ontwikkelen en te blijven werken aan een wereld waarin iedereen waardig kan bestaan.
Ja. We blijven direct geld schenken aan mensen die op of onder het bestaansminimum leven.
In 2026 deelt Collectief Kapitaal minimaal € 330.000 in de vorm van onvoorwaardelijke schenkingen.
Een krachtig voorbeeld van herverdeling waar we in 2026 mee gaan starten is een nieuw reisgezelschap van tien alleenstaande moeders in Rotterdam, opgezet in samenwerking met Team Toekomst | BuurTalent. Dit gezamenlijke project biedt vrouwen de mogelijkheid om een opleiding te volgen, met gedurende vijftien maanden een maandelijkse schenking van € 500, aangevuld met kinderopvang en IT-begeleiding.
Elke donatie die we ontvangen, zetten we in om direct financiële ruimte te creëren voor mensen die die ruimte hard nodig hebben, én om te blijven bouwen aan structurele, langdurige verandering. Bij ‘Waar wordt mijn donatie voor gebruikt?’ lees je hier meer over.
Staat jouw vraag er niet tussen? Neem dan gerust contact met ons op.
